Nederland herbergt door zijn natuurlijke ligging aan een rivierdelta relatief zeer grote aantallen van de meeste West-Europese vogelsoorten. Kenmerkend hierbij is echter dat vooral de weidevogels zeer sterk vertegenwoordigd zijn. Nergens in Europa komt deze laatste categorie in zulke grote dichtheden voor als in ons land. En, om in overtreffende termen te spreken, van alle provincies is het Friesland waar de meeste ‘greidefûgels’ broeden. Door hun nauwe verbondenheid met het platteland is het dan ook niet verwonderlijk dat deze populatie de Friezen zeer nauw aan het hart ligt.

Deze grafiek geeft per provincie het aantal weidevogel- beschermers per 1000 inwoners weer. Hieruit blijkt dat het aantal vrijwillige nazorgers in Friesland in relatie tot de overige provincies zeer hoog is, hetgeen onderstreept dat de weidevogelpopulate de Friezen zeer nauw aan het hart ligt. Bron: Landschapsbeheer Nederland en CBS 2002

Al vanaf de oprichting van de BFVW vorm- den de ‘greidefûgels’ daarom de speerpunt van de vogelbescherming in Friesland. Van oudsher wordt de weidevogelbescherming bij ons “nazorg” genoemd. Nazorg, omdat we het noodzakelijk achten dat na de slui- tingsdatum van het ‘aaisykjen’ de zorg voor een optimaal broedresultaat ter hand wordt genomen. Deze nazorg heeft betrekking op alle weidevogels. De aan de nazorg vooraf- gaande korte periode van het gelimiteerd zoeken en rapen van kievitseieren achten wij voor het opdoen van de nodige kennis en betrokkenheid van groot belang, maar het is uiteindelijk de bescherming in de meest kansrijke periode waar het uiteindelijk om gaat.


 


 

De nazorg vindt plaats op het veelal intensief bewerkte boerenland. Hier zien we dat tijdens het maaien de perceelrand is gespaard, zodat er beschutting blijft voor jonge vogels en slootbewoners zoals kikkers.

Binnen de BFVW is het de Commissie Nazorg die aan de uitvoering en de coördinatie van de weidevogelbescherming gestalte geeft. Er wordt niet alleen beschermd, maar ook geïn- ventariseerd en geregistreerd. Zo wordt er jaarlijks een schat aan gegevens vastgelegd die van zeer grote waarde zijn voor de we- tenschap, de beleidsmakers en uiteraard voor de beschermers zelf. De nazorg vindt plaats op het veelal intensief gebruikte boerenland met zijn vele bedreigingen voor de weidevogelstand. Het spreekt voor zich,dat dit steeds gebeurt in nauw overleg met de betreffende boeren. De meeste friese boeren dragen de weidevogelpopulatie op hun land een warm hart toe en zien de nazorg dan ook als een welkomme steun bij de handhaving daarvan.
Al met al wordt er op 154.000 hectares boerenland nazorg bedreven, waarbij volgens de laatste gegevens rond 57.500 legsels door ongeveer 6000 nazorgers beschermd worden.



 

Deze tureluur staat op pas gemaaid land, met achter hem het gespaarde gras waar- in de kuikens zich kunnen verschuilen.

Zoals hiervoor al vermeld, blijft het echter niet bij bescherming alleen. Het aantal broedparen en de resultaten ervan worden nauwkeurig opgetekend, hetgeen jaarlijks leidt tot uitgebreide verslagleg- ging, die via de provinciale overheid uiteindelijk in de context van het landelijk beeld geplaatst wor- den. Het is juist daardoor dat de resultaten van de nazorg van groot wetenschappelijk belang zijn.

Het voert in het kader van deze beschrijving te ver om in detail weer te geven hoe de nazorg bedreven wordt. Daarom volstaan we hier met te vermelden dat de nazorg door de 122 aangeslo- ten Vogelwachten wordt verricht. De bescherming kan op diverse manieren geschieden. Zo kunnen er bijvoorbeeld nestbeschermers geplaatst wor- den in het geval dat er vee wordt geweid. Ook kunnen nesten voorafgaand aan werkzaamheden op het land op een verantwoorde wijze worden gemarkeerd en kunnen nesten zo nodig worden verplaatst.

 

Hier is tijdens het maaien rondom een nest een betrekkelijk groot oppervlak gras gespaard. Het nest bevint zich tussen de twee nauwelijks zichtbare markeringstwijgen.

Boeren dragen in meerdere gevallen hun steentje bij door bijvoorbeeld het uitstellen van de maaidatum en maaien in zogenaam- de maaitrappen, waardoor grotere overlev- ingskansen ontstaan voor de pas uit het ei gekomen kuikens. Na het uitkomen van de eieren is het namelijk beslist nog niet ge- daan met het beschermingswerk. Het is juist in de kuikenfase dat de nakomelingen het meest kwetsbaar zijn, waardoor de boeren en de nazorgers elkaar in die periode het meest nodig hebben. Van een ei weet je waar het ligt, maar een kuiken dat zich in het hoge gras heeft verstopt is voor je het weet het slachtoffer van de cyclomaaier of iets dergelijks. Ook de predatie door andere soorten eist in deze periode in toenemende mate een hoge tol.


 
 

Via deze link, www.interbuild.nl/bfvw komen de aangesloten wachten bij het invulprogramma van de nazorgcommissie.