De oudste gegevens over het voorkomen van Kerkuilen in Fryslân dateert van 1866, toen de soort werd vermeld als “in kleine getale” over de gehele provincie verspreid voorkomend (Albada 1884). Berichten van latere datum wijzen er op dat de Kerkuil in het begin van de vorige eeuw een algemene broedvogel was, die vooral in boerderijen huisde. Er moeten honderden broedparen in Fryslân zijn geweest. Sinds de jaren vijftig zijn ook in Fryslân de leefomstandigheden voor de Kerkuil verslechterd. Zo bedroeg het aantal broedparen in de zeventiger jaren rond de 15. Het dieptepunt werd na de strenge winter van 1978/79 bereikt: slechts 8 paren in de gehele provincie.
Begin beschermingswerk
Een groep van vier vogelaars (Anne van der Wal, Pier Meijer, Wybren Lok en Johan de Jong) startte het beschermingswerk. Anne van der Wal plaatste in 1976 de eerste nestkast voor de Kerkuil. In de winter van 1978/79 werd ervaring opgedaan met het bijvoeren van Kerkuilen. De strenge winter van 1984/85 verraste de Werkgroep dan ook niet. Een net van medewerkers zorgde ervoor dat gedurende de lange winter op 43 plaatsen in schuren werd bijgevoerd met muizen en eendagskuikens, die gratis werden verstrekt door het vogelasiel “De Fûgelhelling”.
Oprichting Werkgroep
Steeds meer mensen raakten actief betrokken bij het beschermingswerk voor de Kerkuil. Op 1 oktober 1986 werd de Werkgroep Kerkuilen Friesland opgericht. Het bestuur betond toen uit Anne van der Wal, Wybren Lok en Johan de Jong. Fryslân is nu verdeeld in 40 regio’s, waarin ruim 80 actieve medewerkers zich bezig houden met de bescherming (o.a. kasten plaatsen en schoonmaken, controle broedgevallen, schoonmaken van de kasten en educatie).
Na het dieptepunt van 1979 heeft de stand zich op verbluffende wijze weten te herstellen: van 8 broedparen naar meer dan 500 in 2007.
Werkgroep BFVW
In 1992 heeft de Werkgroep zich aangesloten bij de BFVW en krijgt nu financiële ondersteuning. Tot 2007 werd de tweejaarlijkse Nieuwsbrief van de Werkgroep in zijn geheel opgenomen in het tijdschrift Vanellus. Nu verschijnt in elk nummer een artikel over uilen. Binnen de structuur van de BFVW zal de Werkgroep volgens eigen inzichten haar werk doen. Een unieke samenwerking!
