Bond van Friese Vogelbeschermingswachten

Dit plaatje, overgenomen uit "Vogelboek" door Kerst Zwart, geeft in zijn ontroerende schoonheid weer hoe er ten tijde van de oprichting van de BFVW in ornithologische naslagwerken werd geillustreerd. In steendruk zijn hier weergegeven de kievit, watersnip (rechts) en houtsnip (links).   Tijdens de 2e wereldoorlog werden kievits- eieren ongelimiteerd geraapt tot data die "men" verantwoord achtte. De BFVW werd opgericht om dit in goede banen te leiden. Foto R. Bouma

De Bond van Friese Vogelbeschermings-
wachten, kortweg BFVW, is in 1947 opgericht door een aantal mensen die zich grote zorgen maakten over de bedreigingen van de vrije natuur en de daarin levende weidevogels in het bijzonder. Gedurende de laatste wereldoorlog was namelijk door het ontbreken van doelmatige controle in het vrije veld een situatie ontstaan waarin velen voor zich zelf uitmaakten wat wel en wat niet toelaatbaar was. Eieren van weide- en watervogels werden ongelimiteerd geraapt, terwijl vaak geen rekening werd gehouden met de wettelijke sluitingsdatum. Hoewel er indertijd sprake was van een zeer dichte weidevogelpopulatie, zou voortzetting van de hier beschreven anarchie in het vrije veld onherroepelijk leiden tot teloorgang ervan. Vandaar dat al vanaf 1942 initiatieven werden genomen tot oprichting van plaatselijke vogelwachten met vanaf 1947de Bond van Friese Vogelbeschermingswachten als koepel .

Van meet af aan was duidelijk dat het zoeken en meenemen van eieren onderworpen moest worden aan strikte regels. Regels echter, die niet mochten leiden tot het in de ban doen van de traditie van het ‘aaisykjen’. Het was juist die traditie die grote aantallen mensen van jongs af aan intensief in contact brachten met de vogelwereld en hun omgeving. Ook nu is dat nog steeds het geval. Het is hierdoor dat er grote liefde, zorgzaamheid en verwondering voor de natuur ontstaat. Maar daarnaast ontslaat er ook een grote veldkennis, die onontbeerlijk is voor de daadwerkelijke bescherming van weidevogels. Bovendien wist men toen al, dat het gelimiteerd rapen van kievitseieren onschadelijk en in sommige gevallen zelf bevorderlijk is voor de kievitenpopulatie. In een later stadium is dit wetenschappelijk bewezen en onderbouwd.
 

Het voortbestaan van de gruttopopulatie wordt ernstig bedreigd. Er wordt daarom veel deskundigheid en mankracht ingezet om deze prachtige soort voor onze ''greiden'' te behouden.

Foto Sake P. Roodbergen

Al van het begin af nam het aan- tal plaatselijke Vogelwachten hand over hand toe. In de mees- te dorpen werd “De Vogelwacht” een begrip, gelijk opgaand met het besef dat het rapen van eieren in de ‘ferbeane tiid’ bepaald niet bevorderlijk was voor je aanzien in het dorp. Er is een grote verknochtheid aan het boerenland met de daarop levende vogels en hun geluiden. Dat mag niet verloren gaan, dat willen we behouden. Het vormt de basis van onze filosofie.
Na sluiting van de ‘aaisykerstiid’, waarin thans een gelimiteerd aantal kievitseieren geraapt mag worden, worden de eierzoekers van het vroege voorjaar gemotiveerde weidevogelbeschermers met veel kennis van zaken.
De BFVW is geleidelijk uitgegroeid tot een organisatie met 117 aangesloten vogelwachten met gezamenlijk rond 27.000 leden. Ruim 5100 van deze leden zetten zich daadwerkelijk en praktijkgericht in voor de weidevogelbescherming. Slechts degenen die actief meedoen aan deze weidevogelbescherming, hebben tot 1 april vergunning voor het rapen van een beperkt aantal kievitseieren. De weidevogelbescherming wordt geleid en gecoördineerd door de Commissie Nazorg. Voor meer informatie over dit onderwerp vewijzen we u graag naar de pagina van de deze Commissie.

 

Jonge Witte Kwikstaart

Videoframe R. Bouma

Het zijn echter niet alleen de weidevogels die onder de de zorg vallen van de BFVW. Wij zetten ons intensief in voor een gezonde evenwichtige vogelpopulatie in onze provincie. Dit betreft in principe alle vogels. De nadruk ligt hierbij voornamelijk op het creëren van nestgelegenheid en goede broedomstandigheden, evenals het inventariseren en monitoren van de diverse soorten. Voor de vele activiteiten op het gebied van de door de onder onze verantwoordelijkheid georganiseerde vogelbescherming verwijs ik graag naar de Commissies en Groepen welke onder aan deze bladzijde zijn genoemd.
 

  

In de vroege voorjaren van enkele decenia geleden leerde de dorpsjeugd spelenderwijs het buiengebied kennen, waarderen en respectern.

Om de toekomst van de praktische vogelbescherming veilig te stellen, is het van groot belang dat de bij jeugd in een zo vroeg mogelijk stadium een gevoel van betrokkenheid bij en verwondering over de natuur en de daarin levende vogels ontstaat. Als dat het geval is, heb je de ideale kweekvijver voor toekomstige vogelbeschermers. Voorheen ontstond deze betrokkenheid bij de dorpsjeugd spelenderwijs door bijvoorbeeld slootjespringen en kievitseieren zoeken in de omliggende velden. Helaas is dat nu niet meer overal vanzelfsprekend, met vaak als resultaat een toenemende onverschilligheid ten opzichte van de natuur. Om hieraan het hoofd te bieden, ontplooit de Commissie Educatie vele activiteiten.

De Commissie Promotie en Public Relations houdt zich bezig met het uitdragen van het beleid en de werk- en zienswijze wijze van de BFVW. Zo valt bijvoorbeeld deze website onder de verantwoordelijkheid van deze commissie, evenals de uitgave van het verenigingsblad Vanellus, het officiele orgaan van de BFVW. Het blad bevat naast het verenigingsnieuws een boeiende schakkering aan artikelen over vogels, vogelstudie en ontwikkelingen en andere onderwerpen betreffende de natuur. Zoals van een goed natuurblad mag worden verwacht, is Vanellus rijk geillustreerd.

Uit het voorgaande blijkt, dat de BFVW een organisatie is, waarbij de overgrote meerderheid van de praktische vogelbeschermers in Friesland een onderdak vindt. De organisatie bestond tot voor kort uitsluitend uit vrijwilligers met diverse deskundigheden, maar vooral met een gemeenschappelijke zorg en liefde voor de natuur. Door de van jongs af aan opgedane grote betrokkenheid bij de natuur, kon een situatie ontstaan dat het aantal mensen dat zich in Friesland daadwerkelijk met weidevogelbescherming bezig houdt aanwijsbaar vele malen groter is dan in de rest van Nederland (lees hierover meer bij de Commissie Nazorg). 

Vanf juni 2004 heeft de BFVW de beschikking over een professionele beleidsmedewerker, welke een formele werkplek heeft op het Bondsbureau te Earnewâld. Er wordt hard aan gewerkt om ook in de toekomst met de noodzakelijke sterke praktische vogelbeschermingorganisatie het belang van de vogelwereld in onze provincie te dienen. Als u daaraan mee wilt doen, kunt u zich melden bij de plaatselijke wacht in uw omgeving. Ook ondersteunende leden (donateurs) zijn van harte welkom. Hebt u belangstelling, dan vindt u hieronder een link die leidt naar de contactgegevens van de aangesloten Wachten.