Weidevogelsafari Vogelwacht Tjalleberd groot succes
Woensdagavond 20 mei was de BFVW aanwezig bij een bijzonder initiatief van Vogelwacht Tjalleberd: een echte weidevogelsafari. Met dit nieuwe concept wil de vogelwacht leden, bedrijven en jeugd meer betrekken bij het werk in het veld. Want zoals het spreekwoord zegt: onbekend maakt onbemind.
Plaats van handeling was het agrarisch bedrijf van de familie De Glee in Luinjeberd. Rond zeven uur verzamelde een groep van ongeveer zestien deelnemers zich op het erf van boer Herman de Glee. Op deze locatie werd in 2024 ook de BFVW Jeugdfûgelwachtdei georganiseerd. Dat is geen toeval, want zowel de vogelwacht als de familie De Glee zetten zich met hart en ziel in voor de weidevogels.
Na koffie, thee en kruidkoek opende Bas van den Berg namens het bestuur van Vogelwacht Tjalleberd de avond. Vervolgens nam voorzitter Jouke de Glee het woord. Tijdens de rondrit vertelde hij vol enthousiasme over het gebied, het beheer en de samenwerking tussen boeren en vogelwachters in het gebied rond Luinjeberd.
Op safari in een luxe veewagen
De deelnemers maakten de rondrit in een omgebouwde veewagen. Niet alleen bijzonder, maar ook praktisch. Uit ervaring blijkt namelijk dat deze manier van excursie minimale verstoring voor de vogels oplevert. Tijdens de tocht konden zelfs kuikens van kievit en tureluur worden bekeken. Met behulp van verrekijkers die de vogelwacht via fondsenwerving wist aan te schaffen, kwamen de vogels nog beter in beeld.
Het gebied waarin gereden werd, beslaat ongeveer 150 hectare. Om grondpredatoren zoveel mogelijk buiten te houden, is het hele gebied uitgerasterd met ruim vijf kilometer elektrisch hekwerk. Dat vraagt bijna wekelijks onderhoud door vrijwilligers van de vogelwacht. Hoog gras moet namelijk verwijderd worden om het schrikdraad goed te laten functioneren. Een flinke klus, maar van groot belang voor het broedsucces van de weidevogels.
Natuurinclusieve landbouw in de praktijk
Vier boeren beheren grond in het gebied, waaronder Herman de Glee. Hij heeft ongeveer 40 hectare in gebruik. In het lager gelegen deel ligt een groot areaal ANLb-weidevogelbeheer, grotendeels met rustperiodes tot 1 juni of later.
Herman houdt circa tachtig Anguskoeien voor natuurlijk en eerlijk vlees. Onder de naam “Lúnberter Angus” verkoopt hij zijn producten rechtstreeks aan consumenten. Het ras past goed bij kruidenrijk grasland en laat zich uitstekend combineren met weidevogelbeheer.
Een aantal jaren geleden maakte Herman een ingrijpende keuze. In plaats van uitbreiding van zijn melkveebedrijf koos hij voor een andere koers: een gevarieerd en natuurinclusief bedrijf met meerdere inkomstenbronnen, lage kosten en veel ruimte voor natuur en omgeving. Na een uitdagende overgangsfase ervaart hij nu meer rust en plezier in zijn werk.
Die keuze betaalt zich ook uit in het veld. Samen met collega-boeren en de vrijwilligers van de vogelwacht broeden er inmiddels zo’n negentig paren van de vier hoofdsoorten in het gebied. Daarnaast profiteren ook soorten als gele kwikstaart, witte kwikstaart en veldleeuwerik. En de ambitie groeit. Het gezamenlijke doel van voorzitter Jouke de Glee, de boeren en de vrijwilligers is om weer broedende wulpen en misschien zelfs watersnippen terug te krijgen in het gebied.
Water, kruidenrijk gras en vakmanschap
Het beheer vraagt voortdurend om afstemming en ervaring. In het laagste deel van het gebied staat het waterpeil slechts twintig centimeter onder maaiveld. Ideaal voor weidevogels. Tegelijkertijd mag de bodem niet te rijk, maar ook niet te arm worden. De Anguskoeien vragen om kruidenrijk grasland, terwijl bemesting met ruige mest en beweiding belangrijk blijft. Juist die balans maakt natuurinclusieve landbouw tot echt vakwerk.
Inspiratie voor andere vogelwachten
Komende zaterdag organiseert Vogelwacht Tjalleberd opnieuw een safari, speciaal voor de jeugd. De eerste conclusie van de vogelwacht en boer Herman is nu al duidelijk: dit smaakt naar meer.
Misschien vormt deze aanpak ook inspiratie voor andere vogelwachten in Fryslân. Vogelwacht Tjalleberd is via de BFVW graag bereid om ervaringen te delen.
