Wylpebrigade Fryslân
De wulp als vijfde weidevogel van Fryslân
De kievit, grutto, tureluur en scholekster zijn voor veel mensen onlosmakelijk verbonden met het Friese boerenland. Minder bekend is dat ook de wulp hier thuishoort. Deze indrukwekkende vogel met zijn lange kromme snavel staat sinds 2017 op de Rode Lijst van bedreigde broedvogels. Hoewel de soort in Fryslân nog relatief veel voorkomt, blijven broedparen vaak onder de radar en is het broedsucces laag. Daarom zet de BFVW zich in om de wulp meer aandacht te geven. Met de Wylpebrigade Fryslân werken vrijwilligers, vogelwachten, boeren en onderzoekers samen aan een betere bescherming van de wulp, zodat ook deze soort een vaste plaats houdt in het landschap van Fryslân. Het uiteindelijke doel is dat de wulp uitgroeit tot de vijfde weidevogel-hoofdsoort van Fryslân: een volwaardig lid van de Friese weidevogel-'Big Five'.
Om dat doel dichterbij te brengen is in 2026 de Wylpebrigade Fryslân opgericht. Deze groep vrijwilligers vraagt aandacht voor de wulp in Fryslân en helpt de vogelwachten bij het opsporen, beschermen en volgen van broedende wulpen.
Waarom een Wylpebrigade?
Wulpen broeden vaak solitair en kiezen regelmatig percelen waar geen specifiek weidevogelbeheer plaatsvindt. Daardoor worden nesten gemakkelijk gemist en lopen ze risico door landbouwactiviteiten en predatie. De soort broedt bovendien steeds vaker op boerenland in plaats van in heide- en duingebieden. Dit maakt het tijdig opsporen en beschermen van nesten extra belangrijk.
Met de Wylpebrigade wil de BFVW meer aandacht creëren voor de wulp en de bescherming van nesten en kuikens verbeteren. Daarbij wordt nauw samengewerkt met vogelwachten, nazorgers, boeren en onderzoekers.
Wat doet de Wylpebrigade?
De Wylpebrigade ondersteunt bij het opsporen van nesten en broedparen van de wulp. Wanneer een nest wordt gevonden, kan direct bescherming worden ingezet. Een belangrijk hulpmiddel daarbij zijn mobiele stroomrasters die predatie door bijvoorbeeld vos en das helpen beperken.
Ook stimuleert de Wylpebrigade dat waarnemingen van broedparen en nesten worden doorgegeven. Daardoor ontstaat een beter beeld van de verspreiding van de soort in Fryslân en kunnen beschermingsmaatregelen doelgerichter worden ingezet.
Daarnaast wordt onderzoek uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in de leefwijze en het broedsucces van de soort. Kuikens worden geringd en een deel krijgt een zender. De verzamelde kennis helpt om de bescherming van de wulp verder te verbeteren.
Contact met de Wylpebrigade
De Wylpebrigade draait op de inzet van enthousiaste vrijwilligers. Door de samenwerking tussen vogelwachten, nazorgers, boeren en onderzoekers ontstaat een netwerk dat zich inzet voor een soort die lange tijd minder aandacht kreeg dan andere weidevogels.
Heb je als nazorger een broedpaar of nest van een wulp gevonden? Of zie je alarmerende wulpen en vermoed je een broedgeval? Zet de melding in het BFVW-registratiesysteem. Neem dan contact op met de Wylpebrigade. In overleg kan worden bekeken welke vervolgstappen nodig zijn en of ondersteuning gewenst is.
Voor hulp, advies en meldingen: Heine Hut 06-27894346
Voor algemene informatie over de Wylpebrigade: info@bfvw.nl
Een veelbelovende start
De aanpak bouwt voort op ervaringen uit Drenthe, waar vergelijkbare bescherming van wulpen al eerder is toegepast. Inmiddels draait de Friese Wylpebrigade volop mee in het veld. In het eerste seizoen zijn aanzienlijk meer nesten en broedparen in beeld gebracht dan voorheen. Ook zijn tientallen nesten beschermd met stroomrasters. De eerste resultaten laten zien dat gerichte aandacht en bescherming daadwerkelijk verschil kunnen maken voor de wulp.
Foto wulp: Sjoerd Kooistra
